Sau phẫu thuật thẩm mỹ, tình trạng sưng, phù nề là phản ứng tự nhiên của cơ thể. Tuy nhiên, nếu không được chăm sóc đúng cách, sưng nề kéo dài có thể ảnh hưởng đến quá trình hồi phục và kết quả thẩm mỹ. Vậy đâu là cách giảm sưng, phù nề hiệu quả để giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn?
Nguyên nhân sưng, phù nề hậu phẫu thuật thẩm mỹ
Sau phẫu thuật, hiện tượng sưng, phù nề là điều thường gặp và phản ánh quá trình cơ thể bắt đầu hồi phục. Dù là phẫu thuật lớn hay nhỏ, việc tác động dao kéo đều tạo ra “vết thương” cho cơ thể, và cơ thể sẽ phản ứng bằng cách khởi động quá trình viêm – yếu tố quan trọng trong quá trình chữa lành vết thương. Lúc này, cơ thể gửi các tế bào sửa chữa đến vị trí phẫu thuật, gây sưng và đau. Đồng thời, các mạch máu bị tổn thương do phẫu thuật và các chất trung gian viêm cũng làm tăng tính thấm thành mạch, khiến dịch tích tụ tại mô xung quanh khu vực phẫu thuật gây sưng nề.[1]-[3]
Sưng, phù nề sau phẫu thuật thẩm mỹ là phản ứng tự nhiên của cơ thể
(Hình ảnh mang tính chất minh họa, không đại diện cho cá nhân cụ thể)
Sưng, phù nề kéo dài ảnh hưởng như thế nào đến quá trình hồi phục?
Tình trạng sưng, phù nề xảy ra rõ nhất trong những ngày đầu sau phẫu thuật và bắt đầu giảm dần trong vài tuần sau đó.[3] Mặc dù sưng là phản ứng bình thường của cơ thể trong quá trình hồi phục, nhưng nếu sưng quá mức hoặc kéo dài, điều này có thể cản trở quá trình lành thương. Sưng nề quá mức không chỉ gây khó chịu mà còn làm hạn chế vận động, kéo dài thời gian hồi phục và ảnh hưởng đến kết quả thẩm mỹ cuối cùng của ca phẫu thuật.[4]
Phương pháp giúp giảm sưng, phù nề và sớm hồi phục hậu phẫu thuật thẩm mỹ
Phương pháp không dùng thuốc
Việc chăm sóc đúng cách sau phẫu thuật thẩm mỹ đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát tình trạng sưng, phù nề. Bạn có thể áp dụng một số biện pháp đơn giản tại nhà như sau:[2], [5], [6]
- Chườm lạnh: Chườm lạnh ở vị trí phẫu thuật có thể giúp giảm sưng và khó chịu.
- Vận động nhẹ nhàng: Vận động sớm sau phẫu thuật với cường độ nhẹ (như đi lại trong nhà, thay đổi tư thế) có thể giúp cải thiện lưu thông máu, giảm tình trạng ứ trệ dịch ở mô, từ đó hỗ trợ giảm sưng. Lưu ý tránh vận động mạnh hoặc gắng sức trong giai đoạn đầu.
- Uống đủ nước: Uống đủ nước mỗi ngày có thể giúp loại bỏ lượng chất lỏng dư thừa ra khỏi cơ thể và giảm sưng phù.
- Kê cao vị trí phẫu thuật: Việc giữ cho vùng phẫu thuật cao hơn tim – nhất là khi nghỉ ngơi – giúp dịch trong mô không bị dồn ứ. Ví dụ, sau phẫu thuật vùng mặt nên kê cao đầu khi nằm; sau nâng ngực hoặc căng da bụng, nên nằm ngả lưng với gối đỡ hợp lý.
Chườm lạnh là biện pháp đơn giản, hiệu quả để giảm sưng sau phẫu thuật
(Hình ảnh mang tính chất minh họa, không đại diện cho cá nhân cụ thể)
Phương pháp dùng thuốc
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể cân nhắc sử dụng thuốc để phòng ngừa hoặc hỗ trợ giảm sưng, phù nề sau phẫu thuật thẩm mỹ như thuốc kháng viêm không steroid (NSAID), corticoid và kháng viêm dạng men.[1], [2], [7]
NSAID và corticoid là những thuốc có hoạt tính kháng viêm mạnh, tác động trực tiếp lên quá trình viêm bằng cách ức chế các chất trung gian gây viêm, từ đó giúp giảm đau và sưng nề. Tuy nhiên, do có thể ảnh hưởng đến dạ dày, thận,… những thuốc này cần được sử dụng một cách thận trọng.
Trong khi đó, thuốc kháng viêm dạng men được đánh giá là nhẹ nhàng và an toàn hơn. Tiêu biểu có alpha chymotrypsin – một enzyme phân giải protein có nguồn gốc từ tụy bò, đã được ứng dụng lâm sàng từ những năm 1960. Cơ chế hoạt động của alpha chymotrypsin là cắt đứt các chuỗi protein liên quan đến quá trình hình thành sợi tơ huyết (fibrin) – lớp “mạng chắn” bao quanh vùng viêm có thể gây tắc mạch và dẫn đến phù nề, từ đó giúp hỗ trợ giảm sưng và thúc đẩy quá trình hồi phục mô tổn thương.[1], [8] Thuốc thường được sử dụng dưới dạng viên uống hoặc viên ngậm dưới lưỡi. Dạng ngậm dưới lưỡi không chỉ tiện lợi mà còn giúp hấp thu tốt hơn, mang lại hiệu quả sớm hơn so với dạng uống thông thường.[9] Cần lưu ý đây là thuốc kê đơn và không nên tự ý sử dụng nếu không có tư vấn từ bác sĩ.
Việc kiểm soát tốt tình trạng sưng, phù nề sau phẫu thuật thẩm mỹ không chỉ giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn mà còn góp phần đẩy nhanh quá trình hồi phục và mang lại kết quả thẩm mỹ như mong đợi. Bên cạnh chăm sóc đúng cách, việc sử dụng thuốc hỗ trợ – nếu có chỉ định – cũng nên được cân nhắc một cách an toàn và hợp lý.
VN-NP-ALV-ALP-ONA-PNC-000001-05-13-2027
Tài liệu tham khảo
- Shah D, Mital K. The Role of Trypsin:Chymotrypsin in Tissue Repair. Adv Ther. 2018;35(1):31-42.
- Crawford ME. Surgical complications and their treatments. Lower Extremity Soft Tissue & Cutaneous Plastic Surgery E-Book: PAPERBACK. 2012 Apr 13:359.
- Reducing Swelling After Surgery: Recovery Time, Pain Relief [Internet]. eMedicineHealth. Available from: https://www.emedicinehealth.com/how_long_for_swelling_to_go_down_after_surgery/article_em.htm
- Qazi N. Swelling After Surgery: Causes and Management [Internet]. Qazi Cosmetic Center. Qazi Cosmetic Clinic; 2023 [cited 2025 May 5]. Available from: https://qaziclinic.com/es/resources/swelling-after-surgery/
- Kaufman DL. Can you speed up your recovery after plastic surgery? [Internet]. American Society of Plastic Surgeons. 2022 [cited 2025 May 5]. Available from: https://www.plasticsurgery.org/news/blog/can-you-speed-up-your-recovery-after-plastic-surgery
- Niamtu J. Cosmetic blepharoplasty. Atlas of the Oral and Maxillofacial Surgery Clinics of North America. 2004 Mar 1;12(1):91-130.
- da Silva EM, Hochman B, Ferreira LM. Perioperative corticosteroids for preventing complications following facial plastic surgery. Cochrane Database Syst Rev. 2014;2014(6):CD009697.
- Shaker H, Tawfik ME, Gawad KA, Albert G. Efficacy and safety assessment of α-chymotrypsin injection in postoperative and post-traumatic edema: a prospective, open-label, multicenter observational registry study in Egypt. The Egyptian Journal of Surgery. 2017 Jan 1;36(1):88-91.
- Deepak A, Goyal AK, Rath G. Nanofiber in transmucosal drug delivery. Journal of Drug Delivery Science and Technology. 2018 Feb 1;43:379-87.